วันอาทิตย์ที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567

สรุปนักธรรมชั้นโท หน้าที่ 1/11

 








กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นโท

กระทู้ธรรมที่ออกข้อสอบแต่ละปี

 

ปี พ.ศ.

ภาษิต

หมวด

2564

อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา                    ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ                              อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม.

ถ้าสอนผู้อื่นฉันใด พึงท าตนฉันนั้น ผู้ฝึกตนดีแล้ว ควรฝึกผู้อื่น

ได้ยินว่าตนแลฝึกยาก

(พุทฺธ)                                ขุ. ธ. ๒๕/๓๖

ตน

2563

อคฺคทายี วรทายี                         เสฎฺ ฐทายี จ โย นโร

ทีฆายุ ยสวา โหติ                        ยตฺถ ยตฺถูปปชฺชติ.

ผู้ให้สิ่งที่เลศิ  ให้สิ่งที่ดี ให้สิ่งที่ประเสริฐ ย่อมเป็นผู้มีอายุยืน มียศในภพที่ตนเกิด.

(พุทฺธ)                               องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๖.

ทาน

2562

มธุวา มญฺญตี พาโล                      ยาว ปาปํ น ปจฺจติ,

ยทา จ ปจฺจตี ปาปํ                       อถ ทุกขํ นิคจฺฉติ. ตราบเท่าที่บาปยังไม่ให้ผล คนเขลายังเข้าใจว่ามีรสหวาน แต่บาปให้ผลเมื่อใด คนเขลาย่อมประสบทุกข์เมื่อนั้น. (พุทฺธ)                         ขุ. ธ. ๒๕/๒๔.

บุคคล

2561

อาทิ สีลํ ปติฏฺ า จ                       กลฺยาณานญฺจ มาตุกํ

ปมุขํ สพฺพธมฺมานํ                        ตสฺมา สีลํ วิโสธเย.

ศีล


 

 

ศีลเป็นที่พึ่งเบื้องต้น เป็นมารดาของกัลยาณธรรมทั้งหลาย

เป็นประมุขของธรรมทั้งปวง เพราะฉะนั้น ควรช าระศีลให้บริสุทธิ์.

(สีลวตฺเถร)                           ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๘.

 

2560

เอโกปิ สทฺโธ                           เมธาวี อสฺสทฺธานํ ญาตินํ ธมฺมฏฺ โฐ สีลสมปฺ นฺโน                         โหติ อตฺถาย พนฺธุนํ.

ผู้มีศรัทธา มีปัญญา ตั้งในธรรม ถึงพร้อมด้วยศีล แม้คนเดยว

ย่อมเป็นประโยชน์แก่ญาติและพวกพ้องผู้ไม่มีศรัทธา.

(ปสฺสิกเถร)                           ขุ. เถร. ๒๖/๓๐๖.

ศรัทธา

2559

อจฺจยนฺติ อโหรตฺตา                       ชีวิตํ อุปรุชฺฌติ

อายุ ขีวติ มจฺจานํ                        กุนฺนทีนํว โอทกํ. วันคืนย่อมล่วงไป ชีวิตย่อมหมดเข้าไป อายุของสัตว์ย่อมสิ้นไป เหมือนน ้าแห่งแม่น ้าน้อย ๆ ฉะนั้น

(พุทฺธ) สํ. ส. ๑๕/๑๕๙                    ขุ. มหา. ๒๙/๑๔๔

ความตาย

2558

อวณณฺ  ญฺจ อกิตฺติญฺจ                     ทุสฺสีโล ลภเต นโร วณฺณํ กิตฺตึ ปสํสญฺจ                      สทา ลภติ สีลวา.

คนผู้ทุศีล ย่อมได้รับความติเตียน และความเสยชื่อเสียง ส่วนผู้มีศีล ย่อมได้รับชื่อเสียง และความยกย่อง

สรรเสริญทุกเมื่อ.

(สีลวตฺเถร) ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๗.

ศีล

2557

โย จ วสฺสสตํ ชีเว                        ทุปฺปญฺโญ อสมาหิโต

เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย                       ปญฺญวนฺตสฺส ฌายิโน.

ปัญญา


 

 

ผู้ใดมีปัญญาทราม มีใจไม่มั่นคง พงึ เป็นอยู่ตั้งร้อยปี,

ส่วนผู้มีปัญญาเพ่งพินิจ มีชีวิตอยู่เพียงวันเดียว ดีกว่า.

(พุทฺธ)        ขุ.ธ. ๒๕/๒๙.

 

2556

มธุวา มญฺญตี พาโล                      ยาว ปาปํ น ปจฺจติ,

ยทา จ ปจฺจตี ปาปํ                       อถ ทุกขํ นิคจฺฉติ ตราบเท่าที่บาปยังไม่ให้ผล คนเขลายังเข้าใจว่ามีรสหวาน, แต่บาปให้ผลเมื่อใด คนเขลาย่อมประสบทุกข์เมื่อนั้น. (พุทฺธ)                      ขุ.ธ. ๒๕/๒๔.

บุคคล

2555

อุทพนิ  ฺทุนิปาเตน                        อุทกุมฺโภปิ ปูรติ อาปูรติ พาโล ปาปสฺส                       โถกํ โถกํปิ อาจินํ.

แม้หม้อน˚้ายังเตมด้วยหยาดน˚้าฉันใด คนเขลาสั่งสมบาป

แม้ทีละน้อย ก็เต็มด้วยบาปฉันนน. (พุทฺธ)            ขุ.ธ. ๒๕/๓๑.

บาป

2554

อคฺคสฺมึ ทานํ ททตํ                      อคฺคํ ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ อคฺคํ อายุ จ วณฺโณ จ                       ยโส กิตฺติ สุขํ พลํ.

เมื่อให้ทานในวัตถุอันเลิศ บุญอันเลิศ อายุวรรณะยศเกียรตสิ ุขและ

ก˚าลังอันเลิศ ก็เจริญ. (พุทฺธ) ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๙

ทาน

2553

กลฺยาณิเมว มุญฺเจยฺย                     น หิ มุญฺเจยฺย ปาปิ กํ

วาจา


 

 

โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ           มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิ กํ. พึงเปล่งวาจางามเท่านั้น ไม่พึงเปล่งวาจาชั่วเลย การเปล่งวาจางาม ยังประโยชน์ให้ส˚าเรจ็       คนเปล่งวาจาชั่วย่อมเดือดร้อน.

(พุทฺธ)        ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘

 

2552

อวณณฺ  ญฺจ อกิตฺติญฺจ                     ทุสฺสีโล ลภเต  นโร วณฺณํ กิตฺตึ ปสํสญฺจ                         สทา ลภติ สีลวา. คนผู้ทุศีล ย่อมได้รับความติเตียนและความเสยชื่อเสียง

ส่วนผู้มีศีล ย่อมได้รับชื่อเสียงและความยกย่องสรรเสริญทุกเมื่อ. (สีลวตฺเถร)  ขุ.เถร. ๒๖/๓๕๗.

ศีล

2551

ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี                    ยสสฺสี สุขสีลวา ปิ โย เทวมนุสฺสานํ มนาโป  โหติ ขนฺติโก.

ผู้มีขันตินับว่ามีเมตตา มีลาภ มียศ และมีสุขเสมอ,

ผู้มีขันติเป็นที่รัก ที่ชอบใจของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย.

ส.ม. ๒๒๒.

อดทน

2550

สีลสมาธิคุณานํ                        ขนฺติ ปธานการณํ

สพฺเพปิ  กุสลา ธมฺมา                    ขนฺตฺยาเยว วฑฺฒนฺติ เต ฯ

ขันติเป็นประธาน เป็นเหตุแห่งคุณคือศีลและสมาธิ กุศลธรรมทั้งปวงย่อมเจริญเพราะขันติเท่านั้น ฯ

ส. ม. ๒๒๒

อดทน


 

2549

อถ ปาปานิ กมฺมานิ                    กรํ พาโล น พุชฺฌติ เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ                        อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ. เมื่อคนโง่มีปัญญาทราม ท˚ากรรมชั่วอยู่ก็ไม่รู้สึก เขาเดือดร้อนเพราะกรรมของตน เหมือนถูกไฟไหม้. (พุทฺธ)           ขุ. ธ. ๒๕/๓๓.

กรรม

2548

ยมฺหิ กิจฺจํ ตทปวิทฺธํ                    อกิจฺจํ ปน กยีรติ อุนฺนฬานํ ปมตฺตานํ                    เตสํ วฑฺฒนฺติ อาสวา.

คนทอดทิ้งกิจที่ควรท˚า ไปท˚ากิจที่ไม่ควรท˚า เมื่อเขา ถือตัว มัวประมาท อาสวะย่อมเจริญ.

(พุทฺธ)        ขุ. ธ. ๒๕/๕๔.

ประมาท

2547

ยาทิสํ วปเต พชี ํ                       ตาทิสํ ลภเต ผลํ กลฺยาณการี กลฺยาณํ                        ปาปการี จ ปาปกํ.

บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น ผู้ท˚ากรรมดี ย่อมได้รับผลดี

ผู้ท˚ากรรมชั่ว ย่อมได้รับผลชั่ว. (พุทธ)            สํ.ส. ๑๕/๓๓๓.

กรรม

2546

พฺรหฺมาติ มาตาปิ ตโร                     ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร อาหุเนยฺยา จ ปุตตานํ                        ปชาย อนุกมฺปกา.

มารดาบิดา ท่านว่าเป็นพรหม เป็นบุรพาจารย์ เป็นที่นับถือของบุตร

และเป็นผู้อนุเคราะห์บุตร.

บุคคล


 

 

(โสณโพธิสตตฺ ) ขุ.ชา.สตฺตติ.  ๒๗/๖๖.

 

2545

อุฏฺ ฐานวโต สติมโต                      สุจิกมฺมสฺส นิสมฺมการิโน สญฺญตสฺส จ ธมฺมชีวิโน     อปฺปมตฺตสฺส ยโสภิวฑฺฒติ. ยศย่อมเจริญ แก่ผู้มีความหมั่น มีสติ มีการงานสะอาด ใคร่ครวญแล้วท˚า ระวังดีแล้ว เป็นอยู่โดยธรรม และไม่ประมาท. (พุทฺธ)        ขุ. ธ. ๒๕/๑๘.

ไม่ประมาท

2544

พหุมฺปิ เจ สํหิตภาสมาโน

น ตกฺกโร โหติ นโร ปมตฺโต โคโปว คาโว คณยํ ปเรสํ

น ภาควา สามญฺญสฺส โหติ. หากกล่าวพุทธพจน์ได้มาก แต่เป็นคนประมาท ไม่ท˚าตามพุทธพจน์นั้น ก็ไม่มีส่วนแห่งสามัญผล เหมือนคนเลี้ยงโค คอยนับโคให้ผอื่นฉะนั้น.

ขุ. อิติ. ๒๕/๒๔๒.

ประมาท

2543

โย จ วสฺสสตํ ชีเว  ทุปฺปญฺโญ อสมาหิโต เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปญฺญวนฺตสฺส ฌายิโน. ผู้ใดมีปัญญาทราม มีใจไม่มั่นคง พึงเป็นอยู่ตั้งร้อยปี, ส่วนผู้มีปัญญาเพ่งพินิจ  มีชีวิตอยู่สิ้นวันเดยว ดีกว่า.

ขุ.ธ. ๒๕/๒๙

ปัญญา


ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น